AXA gebruikt cookies om een vlotter bezoek aan de website mogelijk te maken. Akkoord Meer informatie
Cookies. Blijkbaar accepteert uw browser geen cookies. Opgelet, het blokkeren van bepaalde cookies verhindert het correct functioneren van de website. Meer informatie
  Welkom bij AXA
Sign In

Re-integratie van langdurig zieken: wat verandert er?

Re-integratie van langdurig zieken: wat verandert er?

Voor het eerst in de geschiedenis van de sociale zekerheid in België heeft de arbeidsongeschiktheid in 2015 meer gekost aan de staat dan de werkloosheid. En deze evolutie, die te wijten is aan de explosie van de langdurige arbeidsongeschiktheid, heeft zich in 2016 bevestigd!

Het aantal personen op invaliditeit (die als dusdanig erkend worden na een jaar arbeidsongeschiktheid) is namelijk gestegen van 257.935 in 2010 naar 347.088 in 2015 om in 2016 de 381.000 te benaderen. Wanneer we hier nog de 441.000 personen in primaire arbeidsongeschiktheid (minder dan een jaar afwezigheid op het werk) aan toevoegen, begrijpen we dat voor de staat de last steeds zwaarder wordt: zo'n 8 miljard euro per jaar. De arbeidsongeschiktheid, die uitgegroeid is tot de derde belangrijkste uitgavenpost van de sociale zekerheid na de pensioenen en de gezondheidszorgen en voor de werkloosheid, vertegenwoordigt voortaan 12 tot 13% van het budget van de sociale zekerheid, en bijgevolg 5 tot 6% van de begroting van de staat.

Depressieaanval

Dit fenomeen kan ongetwijfeld deels worden verklaard door "objectieve" factoren, zoals de stijging van de gemiddelde leeftijd van de personen die aanwezig zijn op de arbeidsmarkt, met name als gevolg van het in overeenstemming brengen van de pensioenleeftijd van vrouwen met die van mannen en de beperktere toegang tot vervroegd pensioen. Het zijn evenwel de mentale aandoeningen, en dan in het bijzonder de depressie, die de eerste plaats bekleden (35 tot 40%) als oorzaak van invaliditeit, vóór de spier- en skeletaandoeningen. Samen verklaren deze gezondheidsproblemen bijna 70% van de schadevergoedingsgevallen. De overige 30% zijn voor rekening van de ademhalings- en spijsverteringsziekten, de kankers, enz.

Re-integratietraject

In een poging om deze evolutie een halt toe te roepen, heeft minister De Block beslist om de langdurig zieken te helpen bij het hervatten van het werk dankzij een gepersonaliseerde begeleiding. Het idee is dat een geslaagde re-integratie bijdraagt aan het herstellen van de gezondheid van de werknemer. Het Koninklijk Besluit van 28 oktober 2016 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 28 mei 2003 betreffende het gezondheidstoezicht op de werknemers wat de re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers betreft, is bijgevolg op 1 december laatstleden in werking getreden. Hier vinden we een "re-integratietraject" terug dat opgestart wordt door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer op verzoek van de werknemer, de adviserende geneesheer of de werkgever.

Aangepast werk

De werkgever moet voortaan een actieve rol spelen in het re-integratieproces. Hij heeft in de eerste plaats het recht de procedure op te starten. Wanneer uit de re-integratiebeoordeling die wordt opgemaakt door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer blijkt dat de werknemer tijdelijk of definitief ongeschikt is om het overeengekomen werk te hervatten, maar wel in staat is een aangepast werk of een ander werk uit te voeren, moet hij een re-integratieplan opmaken, in samenspraak met de werknemer en de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. Dit plan bevat met name een omschrijving van de "redelijke aanpassingen" van de werkpost, een omschrijving van het aangepaste werk (werkvolume, uurrooster, progressiviteit), een omschrijving van het "andere werk", de aard van de opleiding die eventueel wordt aangeboden om de werknemer in staat te stellen een aangepast werk of een ander werk uit te voeren, en de duur van deze maatregelen.

En wat als ik niet wil?

Eenmaal het re-integratieplan is overgemaakt aan de werknemer, beschikt deze over vijf werkdagen om het te aanvaarden - en het bijgevolg voor akkoord te ondertekenen - of het te weigeren (de redenen van zijn weigering moeten worden vermeld!) en het terug over te maken aan de werkgever. De preventie-adviseur zal zich er vervolgens regelmatig van vergewissen dat het plan goed wordt uitgevoerd, in samenspraak met de werknemer en de werkgever. Goed om weten: indien de werkgever van oordeel is dat het technisch of objectief gezien onmogelijk is om een re-integratieplan op te maken of dat dit plan onredelijk is omwille van gegronde redenen, moet hij zijn standpunt rechtvaardigen in een rapport dat hij dient over te maken aan de werknemer en aan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer.  

In geval van een impasse

Het re-integratietraject kan een eerste oplossing zijn om bij te dragen aan het herstellen van de gezondheid van de werknemer. Maar is dit voldoende? In de recente brochure "Allez hop, les malades, au boulot"*, die gepubliceerd werd door de Service d'Éducation Permanente Question Santé, situeert professor Bernard Fusulier van de Faculteit Wetenschappen van de KUL "dit probleem van langdurig zieken in een meer algemene problematiek: die van de impassen van onze monoactieve loonmaatschappij die de sociaal-economische integratie enkel benadert vanuit de hoek van de tewerkstelling. Men moet van software veranderen. Zo niet zullen we getuige zijn van steeds meer malaise ..."? Indien hij gelijk heeft, zou dit nieuwe initiatief om terug te keren naar de tewerkstelling aan de oorsprong kunnen liggen van belangrijke wijzigingen, zowel voor de werknemers, maar ook voor de werkgevers.

* De brochure "Allez hop, les malades, au boulot!", die gepubliceerd werd met de steun van de Fédération Wallonie-Bruxelles, kan gedownload worden via de site van Question Santé asbl, www.questionsante.org > Nos projets et outils d’éducation permanente > Nos outils > Par collection > Exclusion-inclusion.

Wenst u nog andere adviezen en diensten om bij te dragen aan het welzijn van uw werknemers? Ontdek dan het gezondheidsaanbod van AXA!