Terug naar school: AXA vergoedt als eerste psychologische ondersteuning voor gepeste jongeren

Na twee weken vol feestvreugde en leuke familiemomenten, boezemt de eerste schooldag van het nieuwe jaar sommige kinderen angst in. In elke klas ondergaan meerdere leerlingen een zorgwekkende realiteit: gepest worden door leeftijdsgenoten. 6 op de 10 volwassen Belgen geven aan met deze problematiek geconfronteerd te zijn, wat de omvang van het fenomeen en het belang van concrete actie benadrukt. Daarom zal AXA als eerste verzekeraar in België psychologische ondersteuning aan gepeste jongeren vergoeden.

Op 5 januari vertrekt een deel van de leerlingen met zorgen terug naar school. De oorzaken van die angsten zijn divers, maar uit een enquête uitgevoerd door ProFacts bij 1000 Belgen in opdracht van AXA blijkt dat zes op de tien volwassenen vermoeden dat pesten de belangrijkste bron van stress is voor kinderen. Moeilijkheden om vrienden te maken (54%) komt op de tweede plaats. Op plaats 3 en 4 staan de druk om betere resultaten te behalen (50%) of familiale problemen (42%).

Wat is pesten?

Pesten op school wordt gekenmerkt door drie essentiële criteria:

• De intentie om te schaden
• Herhaling van de feiten
• Een machtsongelijkheid tussen de leerlingen

Het fenomeen neemt ook verschillende vormen aan: fysiek (klappen, bedreigingen), verbaal (scheldwoorden, uitlachen), sociaal (uitsluiting, roddels) of digitaal (cyberpesten). Vaak gebeuren deze feiten buiten het zicht van volwassenen – in de gangen, op sociale media of via privéberichten – waardoor het moeilijker te detecteren is.

De problematiek is in ons land wijdverspreid. Maar liefst zes op de tien Belgische volwassenen geeft aan dat pesten op school deel uitmaakt of uitgemaakt heeft van hun dagelijkse leven. Zo zegt 25% dat ze er persoonlijk mee te maken hebben gehad, 30% kent iemand die gepest is en 5% kent iemand die vandaag gepest wordt.

Welke signalen moeten we in de gaten houden?

Kinderen en jongeren spreken niet altijd openlijk over hun bezorgdheden en angsten. Het is belangrijk om alert te zijn op bepaalde signalen:

• Gedragsveranderingen: zich afzonderen, prikkelbaar zijn, weigeren om naar school te gaan en agressiviteit
• Schoolprestaties: tegenvallende resultaten, uitstelgedrag voor schooltaken, spijbelgedrag
• Fysieke en psychische klachten: slaapproblemen, hoofdpijn, verlies van eetlust
• Ernstige signalen: snijwonden, verslavingen, suïcidale gedachten

Bij twijfel moet het gesprek aangegaan worden met de broodnodige empathie en moeten beschikbare hulplijnen zoals leerkrachten, psychologen of de centra voor leerlingbegeleiding (CLB) mee ingeschakeld worden.

Volgens de bevraagde volwassenen is praten met een schooladviseur (40%) of met familie en vrienden (38%) als de beste manier voor kinderen om hulp te zoeken. Slechts 14% van de Belgische bevolking vindt dat AI-chatbots een nuttig kanaal zijn om hulp te vinden. Wel vinden de Belgen tussen 25 en 34 jaar AI veel nuttiger (29%) dan andere leeftijdsgroepen (15% bij 18-24 jaar, 16% bij 35-44 jaar, 8% bij 45-54 jaar, 11% bij 55-64 jaar, en slechts 6% bij 65 jaar en ouder).

Uit het onderzoek blijkt dat de helft van de Belgische bevolking zich onzeker voelt over hoe te reageren bij pesten. Een derde geeft aan onvoldoende op de hoogte te zijn waar en van wie ze hulp kunnen krijgen terwijl 17% zich compleet machteloos en dus reddeloos verloren voelt. Daartegenover geeft 29% aan wel te weten bij wie ze terecht kunnen en hoe ze pestgedrag moeten aanpakken. Zo'n 1 op de 5 voelt zich in zekere mate voldoende op de hoogte van de mogelijkheden om hulp te krijgen voor een pestproblematiek of om zelf in een eerste fase in te grijpen bij pestgedrag.

Een groepsfenomeen waarbij iedereen een rol speelt

Het blijft ook belangrijk om te benadrukken dat pesten niet eenvoudigweg een ruzie tussen twee personen is. Het gebeurt vaak in een groepsdynamiek waarbij alle betrokkenen – gepeste, pesters, getuigen en hun omgeving – een plek hebben zowel in het kader van preventie als een oplossing voor een bestaand pestprobleem. Binnen het gezin blijft het ook cruciaal om een veilige plek te creëren waar het kind zich kan uiten.

Een verzekering die pesten dekt

Het afgelopen jaar werd AXA voor het eerst trotse partner van de STIP IT- campagne. Dit VRT-project heeft als doel om kinderen te wijzen op de impact van pesten en hen te overtuigen om in te grijpen als ze zien dat iemand gepest wordt. AXA bouwt hierop voort met een concreet, nieuw initiatief en een primeur voor de Belgische verzekeringswereld.

Het vernieuwde AXA-beleid sluit aan bij de actuele maatschappelijke noden. 45% van de ondervraagde Belgen zegt dat tussenkomst door de verzekeraar voor psychologische steun drempelverlagend zou werken. Voor Belgen tussen 25 en 34 jaar, vaak jonge ouders, ligt dat percentage zelfs op 57%.

Wie via AXA verzekerd is, zal rechtstreeks contact kunnen opnemen met de verzekeraar om een individueel dossier te openen. De kosten van psychologische consultaties zullen vergoed worden en de ouders van gepeste kinderen krijgen begeleiding om onder meer de gepaste ondersteuning te vinden en bemiddeling op te starten. In extreme gevallen worden ouders en kinderen ook geholpen om bij ernstige feiten een klacht in te dienen bij politie en justitie.